فرآیند طراحی و تولید سررسید

 

در فرآیند تولید یک محصول مرحله ابتدایی تهیه نقشه ، برآورد محاسبات و طراحی محصول است . حتی زمانی که ما قصد داریم یک ساختمان را بنا کنیم در مرحله اول باید نقشه کلی ساختمان ، نقشه محاسبات که شامل اندازه ها و ابعاد هر قسمت ، محاسبات وزنی و سایر محاسبات را انجام دهیم و در مرحله آخر برای زیبایی طراحی های داخلی صورت پذیرد . پس از بررسی این امور و اطمینان از این موارد می توانیم نسبت به اجرا اقدام نماییم . برای اینکه فرآیند طراحی یک محصول را توضیح دهیم ابتدا می بایست پاسخ سوالات زیر را پیدا کنیم و چون در نظر داریم این فرآیند را بر روی محصول مورد نظر ما که سررسید می باشد پیاده سازی کنیم ابتدا سوالات زیر را مطرح و پاسخ خواهیم داد.

 

  1. فرآیند طراحی سررسید چگونه است؟
  2. چه مراحی برای تولید سررسید باید سپری شود؟
  3. از چه روشهایی باید برای طراحی سررسید استفاده کرد؟
  4. چه عواملی بر طراحی سررسید موثر است؟
  5. چه نکاتی ضروری و مهمی باید در طراحی سررسید مد نظر قرار گیرد؟
  6. آیا نمونه ای موفق از طراحی سررسید در حال حاضر وجود دارد؟

 

در زیر به توضیح هر یک از موارد بالا می پردازیم: 

 

 1. فرآیند طراحی سررسید چگونه است؟

در آغاز فرآیند طراحی سررسید لازم است ابتدا تجزیه و تحلیل مناسب صورت پذیرد و با جمع آوری دیتا یا داده های مناسب بهترین نتیجه لحاظ گردد.

با فرآهم آوردن اطلاعات مورد نیاز فعالیت هایی چون حذف عوامل فرعی و یا پیدا کردن عاملی که ممکن است نیازمند تغییر باشد مد نظر قرار خواهد گرفت.

این مرحله را میتوان به 4 دسته ایده پردازی، انتخاب ایده یا طرح، اجرای نمونه و ارزیابی عوامل تقسیم بندی کرد.

الف- ایده پردازی :

در این مرحله که خود جزو فرآیند تولید سررسید است، ایده های مختلف سر و شکل می گیرند و توجه به نیاز مخاطب باید مورد نظر قرار گیرد . این ایده شامل طرح جلد سررسید و یا حتی نوع جلد، طرح صفحات داخلی، نوع صحافی و یا حتی شکل و رنگ پلاک، نوع داغی روی جلد و ... است که می خواهیم بر روی سررسید اجرا نمائیم.

ب- انتخاب :

از میان ایده های مختلفی که ارائه می گردد ایده یا ایده هایی که می تواند بهترین نتیجه را در بر داشته باشد انتخاب می گردد. لازم است که در این قسمت بدون تعصب روی مورد خاصی داوری و نتیجه گیری شود. در این مرحله انتخاب طرح داخلی سررسید و انتخاب متریال جلد و نوع صحافی صورت می گیرد. مثلا برای جلد از متریال چرم، گالینگور ، ترمو یا هر متریال دیگری استفاده میگردد.

این انتخاب متریال باید با نوع طراحی سررسید و نوع صحافی که مدنظر ماست به موازات هم باید صورت پذیرد.

ج- اجرای نمونه اولیه :

در این مرحله پس از ایده پردازی و انتخاب ایده، قدم اول جهت تولید نمونه اولیه برداشته می شود. در حقیقت برای بررسی، یک ماکت از پروژه تهیه می گردد. البته اجرای نمونه اولیه شامل طرح داخلی سررسید است و البته که می توان ایده جلد سررسید را هم پیاده کرد. بدین منظور ابتدا متریال مورد نظر مانند چرم، گالینگور، ترمو و ... که قبلا انتخاب شده است بر روی مقوای جلد می کشیم و اصطلاحا جلد سازی می کنیم. می توانیم جلد ساخته شده را با ماکت صفحات داخلی صحافی کرده و یک نمونه آماده از سررسید نهایی را ببینیم.

د- ارزیابی :

پس از اجرای نمونه اولیه و بررسی موارد مختلف، در صورت وجود هر گونه مشکلی اصلاحات لازم صورت پذیرد و در غیر اینصورت قدم اول جهت تولید برداشته می شود. برای انتخاب طرح صفحات داخلی سررسید از اتودهای مختلفی که زده شده نظرسنجی میگردد و از طرحی که بیشترین تایید را داشته باشد برای تهیه اوزالید اولیه استفاده میشود.

 

سررسید جلد چرم پوست ماری زرشکی

 

 2. چه مراحی برای تولید سررسید باید سپری شود؟

اولین قدم برای پیشروی گام به گام و طی کردن مراحل تولید یک محصول خلاصه طرح است. خلاصه طرح، هدف اصلی و نهایی را تبیین و موانع موجود را گوشزد می کند.

شرح طرح محصول :

شرح طرح محصول مسئله بسیار مهمی است که به صورت صحیح رعایت نمی شود.

در این قسمت مسائل به صورت تفصیلی بیان می شود و مشکل یا راه حل لازم را از ایده بالقوه به سمت هدف نهایی تبیین می کند. همچنان توجه به این نکته ضروری است که در کلیه مراحل گفته شده و مطالبی که بعداً گفته خواهد شد، در نظر گرفتن هدف نهایی و دیدن محصول (سررسید، سالنامه یا ارگانایزر) بصورت انجام شده مد نظر خواهد بود. بدین معنی که یک سررسید از زمان شروع ایده طراحی تا ساخت ماکت و نمونه نهایی به عنوان یک کاربر نگاه کنیم.

انتخاب ایده سررسید و ارزیابی کلی:

ممکن است لازم باشد تیم طراحی از نظرات مشورتی دیگری نیز لازم باشد که استفاده نماید. مثلاً از نظرات واحد فروش، بازاریابی، تبلیغات وجمع آوری کلیه نظرات و ایده ها در جهت هر چه بهتر پیش رفتن مسیر استفاده نماید. هر چه این اطلاعات تکمیل تر باشد قسمت طراحی راحت تر می تواند درک مناسبی از خواسته ها و نیاز های مرتبط داشته باشد.

پایان دادن به تکرار مراحل:

ممکن است در طول طی کردن مراحل طراحی سررسید بعضی از موارد تکرار مکررات باشد. برای اینکه این تکرار ها از بین برود باید این موارد مد نظر قرار گیرد.

  • تولید و امکانات: آیا امکان تولید سررسید یا حتی ارگانایزر با امکانات موجود وجود دارد؟

  • فروش: آیا امکان تولید سررسید با توجه به نیاز مشتری فراهم است؟

  • خرید و تامین: آیا اجزای تولید و متریال مناسب برای تولید سررسید وجود دارد؟

  • هزینه: هزینه تولید این طرح چقدر است؟

  • جابجایی و حمل و نقل: آیا سایز و اندازه و ابعاد سررسید برای شیوه های جابجایی مناسب می باشد یا نیاز به شیوه خاصی جهت جابجایی وجود دارد              

ارگانایزر ترمو طوسی کلاسوری

 

 3. از چه روشهایی باید برای طراحی سررسید استفاده کرد؟

کشش و تقاضا :

زمانی که میل بازار به سمت یک محصول زیاد باشد تقاضا یا کشش اتفاق می افتد. در صورتی که محصول موجود باشد و تولید صورت پذیرد و میل به این محصول در بازار هدف زیاد باشد اصطلاحاً تقاضا یا کشش بوجود آمده است. هر چه عمق بازار بیشتر باشد درخواست بیشتر خواهد بود و هر چه در این خصوص دو عنصر قیمت و کیفیت بیشتر مورد توجه قرار گیرد نتیجه کار مناسب تر است.

ابداع یا اختراع:

با تحولاتی که دائماً در دنیا در حال رخ دادن است تولید محصولات نیز متاثر از این مهم خواهند بود. این ابداع طرح خلاقانه یک شرکت یا سازمان یا طرح خدمتی نو می تواند باشد. به عنوان مثال ابداع روش های مختلف خرید که در حال حاضر با توجه به فراگیر شدن ویروس کرونا به صورت غیر حضوری انجام می گیرد و یا محصولات یا ابداعات متاثر از این عامل هم هستند. البته در خصوص تولید سررسید چون محصول ابداع یا اختراع نیست صرفا استفاده از طراحی خاص و یا متریال خاصی می توان استفاده کرد . برای نمونه یکی از محصولات سالنامه گاموت در دو سال گذشته تولید سررسید طرح سنگ بود که مورد استقبال مشتریان عزیز قرار گرفت.

 

 4. چه عواملی بر طراحی سررسید موثر است؟

عوامل زیادی برای طراحی یک سررسید، مورد توجه باید قرار گیرد که مهمترین این عوامل به شرح ذیل خواهد بود.

الف- هزینه :

یکی از اصلی ترین مواردی است که حتما باید لحاظ گردد. زیرا تمامی عوامل به این مهم ختم می شود. در طراحی محصول هزینه مواد اولیه، نیروی انسانی و قیمت نهاییی متناسب با ارزش محصولی که نزد مشتری خواهد بود باید مورد توجه قرار گیرد. بنابراین بسیار مهم است که قیمت تمام شده یک سررسید چقدر است . چون معمولا سررسید به عنوان یک هدیه برای پایان سال استفاده می گردد قیمت مناسب می تواند بر تعداد سفارش مشتری تاثیرگذار باشد . البته کیفیت همواره باید در این پروژه مد نظر قرار گیرد.

ب- تطابق با نیاز ها :

سررسید تولید شده باید اصطلاحاً کاربر پسند یا user friendly باشد، تیم طراحی و تولید باید همیشه خود را به عنوان یک کاربر (user)در نظر بگیرد و با در نظر داشتن این امر خیلی موارد را می تواند حل و فصل کند، زیرا خود را به عنوان یک مخاطب در مواجهه با محصول قرار می دهد.

در خصوص تولید ارگانایزر استفاده از فضای مورد نظر مانند جا کارتی، جای خودکار ، فضای یادداشت و ... به دقت باید بررسی شود و چون ارگانایزر معمولا برای رده مدیران میانی و مدیران بالایی استفاده میشود توجه به این موارد باید مضاعف باشد.

پ- مواد اولیه و متریال :

توجه به این نکته که مواد اولیه و متریال مورد نیاز برای تعداد تولید مشخص یک سررسید موجود باشد. با توجه به شرایط فعلی و اینکه واردات کالا در حال حاضر با مشکلات همراه است لذا بهتر است که از تولیدات داخلی استفاده گردد. بخشی از چرم ، ترمو یا گالینگور که به عنوان روکش جلد استفاده میشود در سالهای قبل بیشتر بصورت وارداتی بوده است ولی اکنون بیشتر از ظرفیت کارخانه های چرم سازی داخلی استفاده می گردد. نکته مثبت این فرضیه این است که یک چرم وارداتی ممکن بود تعداد محدودی داشته باشد و در صورت افزایش تقاضای مشتری امکان واردات آن در مقطع زمانی نسبتا کم پایان سال میسر نباشد و لی اکنون از ظرفیت کارخانه های داخلی استفاده می کنیم که این امر هم پشتوانه خوبی برای تولید کننده سررسید است و هم به تولید ملی و داخلی کمک خواهد کرد . گذشته از این اگر تقاضای مشتری بر روی یک چرم خاص زیادتر از حد تصور باشد براحتی امکان تولید آن در داخل وجود دارد.

ت- نیاز های مشتری :

یکی دیگر از عوامل تاثیر گزار مهم در نظر گرفتن خواست و نیاز مشتری است.

همانگونه که در قبل هم اشاره شد باید ببینیم مشتری چه امکاناتی را نیاز دارد و یا چه قابلیتی برایش هیجان انگیز و مفید است. اگر ما همواره خود را به جای مشتری یا مخاطب قرار دهیم می توانیم برخی از نیاز های مشتریان را شناسایی و اجرا کنیم.

ث-توجه به زیبایی شناسی :

زیبایی شناسی و جذابیت بصری یک عامل تعیین کننده در طراحی سررسید است. هر چه در تولید و طراحی یک سررسید به جذابیت بصری و یا زیبایی شناسی که شامل حجم، رنگ ، نوع طراحی و تناسب جلد سررسید با اندازه آن است، توجه بیشتری شود قطعاً نتیجه امر بهتر خواهد بود. در ایده پردازی سررسید نیز این مهم خیلی باید مورد توجه قرار گیرد.

ج-توجه به رنگ و مد روز :

در جامعه کنونی طراحی محصولی بهتر خواهد بود که علاوه بر زیبایی شناسی به مد طرح یا مد رنگ نیز توجه شود. مثلاً برای سررسید که معمولاً برای یک سال تولید می شود استفاده از رنگ سال می تواند عامل تعیین کننده باشد و یا طرح و ایده ای خاص مانند جلد طرح سنگ که در قسمت های قبل به آن اشاره شد نمونه ای از مد در طراحی سررسید است.

چ-نحوه استفاده :

کارایی یک سررسید و نحوه استفاده از آن بر روی طراحی سررسید تاثیر گذار است. هر چه یک سررسید کاربر پسندتر باشد در نهایت بیشتر مورد مخاطب قرار خواهد گرفت.

 

سررسید چرم طرح سنگ

 

 5. چه نکاتی ضروری و مهمی باید در طراحی سررسید مد نظر قرار گیرد؟

در فرآیند طراحی سررسید صاحب طرح یا اثر توقعاتی را دارد که باید حتماً لحاظ شود. چرا که این توقعات در اساس سیاست گزاری آن شخص یا مجموعه است.

1-مقرون به صرفه بودن :

هدف بخش فروش این است که محصول با حداقل هزینه به مشتری ارائه گردد تا در بین رقبا جایگاه بهتری داشته باشند. بنابراین باید در فرآیند طراحی سررسید هزینه تولید و مقرون به صرفه بودن تولید سررسید مدنظر باشد. در صورتیکه سررسید با قیمت بالایی تولید گردد ممکن است نیاز باشد مجدداً طراحی سررسید تغییر کرده که هزینه قیمت تمام شده بتواند کمتر باشد.

2-مشخصات ظاهری و برند :

مشتریان همواره به دنبال این هستند که یک محصول را با توجه به مشخصات ظاهری، قیمت و برند تولید کننده انتخاب نمایند.

در صورتیکه قیمت تفاوت چندانی نداشته باشد مشتری در نهایت به سمت زیبایی ظاهری می رود و عامل تعیین کننده بعدی برند تولید کننده است که هر چه معتبر تر باشد مشتری با خیال آسوده تری اعتماد می کند. سالنامه گاموت افتخار همکاری با حدود 500 شرکت معتبر در زمینه های کاری متفاوت را دارد و با ارائه نمونه کارهای انجام شده شرکت های معتبر و همچنین اعتباری که در بازار تولید سررسید کسب کرده است جایگاه خود را تثبیت نموده است.

توجه به عوامل دیگر نیز ضروری است که چون در بحث های قبل توضیح لازم ارائه شده فقط اختصاراً به آن اشاره می کنیم. عواملی مثل کارایی، زیبایی ظاهری و قیمت.

 

 6. آیا نمونه ای موفق از طراحی سررسید در حال حاضر وجود دارد؟

 هنگام طراحی یک سررسید باید قبلاً مشخص شود که قرار است چه اتفاقی بیفتد. اگر نمونه ای موفق از یک محصول وجود دارد آیا میخواهیم دقیقاً مثل آن را طراحی و تولید کنیم و یا صرفا می خواهیم از آن ایده بگیریم.

این ایده گرفتن می تواند بسیار مفید باشد. با بررسی یک محصول موفق می توانیم نقاط ضعف و قوت آن را مشخص کنیم و توجه خود را روی این موارد قرار دهیم و اگر نقاط ضعفی وجود دارد برای حل این مشکل طرح یا ایده ای ارائه دهیم.

 


 

گرافیست و شروع طراحی صفحات داخلی سررسید :

طراح یا گرافیست در ابتدا باید اطلاعاتی را راجع به نحوه صفحه بندی سررسید ، نحوه چاپ و خدمات پس از چاپ سررسید بداند . این اطلاعات هر چه کامل تر باشد خروجی کار دارای کیفیت بهتری خواهد بود .

حال یک طراح یا گرافیست قبل از شروع طراحی باید چه اطلاعاتی داشته باشد.

  1. بهترین نرم افزار طراحی سررسید کدام است ؟
  2. نحوه صفحه بندی سررسید چگونه است ؟
  3. تعداد صفحات و نحوه فرم بندی سررسید به چه صورت است؟
  4. از  چه رنگهایی برای طراحی سررسید استفاده شود؟

 

1. بهترین نرم افزار طراحی سررسید کدام است ؟

برای اینکه بدانیم بهترین نرم افزار برای طراحی سررسید چه نرم افزاری است ابتدا باید توضیحاتی در خصوص نرم افزارهای گرافیکی مبتنی بر وکتور و نرم افزارهای پیکسلی و سپس نرم افزار طراحی  صفحات  سررسید ارائه دهیم .

نرم افزارهای وکتور نرم افزارهایی هستند که ماهیت آنها بر مبنای وکتور یا برداری است . در این نرم افزارها هر چقدر ابعاد طرح بزرگ و کوچک شود چون ماهیت نرم افزار بر مبنای بردار است کیفیت حفظ میگردد و هیچگونه تغییری در کیفیت کار رخ نمیدهد. از این نرم افزارها می توان به Corel Draw و illustrator  اشاره نمود .

اما در مقابل نرم افزارهای پیکسلی نرم افزارهایی هستند که مبنای محاسبات در آن پیکسل می باشد و هر چه تصویر یا شکل بزرگ شود کیفیت طرح افت می کند . نرم افزار Adobe Photoshop نمونه ای از نرم افزارهای پیکسلی است . البته از فتوشاپ بیشتر باید برای ادیت عکس یا تصویر و طراحی های گرافیکی استفاده کرد.

متاسفانه به علت تخصصی نبودن بازار سررسید هنوز برخی از طراحان مبتدی برای طراحی سررسید از نرم افزار  Photoshop استفاده می کنند که این یعنی فاجعه در طراحی .

در حال حاضر نرم افزارهایی نیز وجود دارند که به صورت اتوماتیک روزها و ماهها را چیدمان می کند و در نهایت فایل نهایی را بصورت یک فایل pdf خروجی می دهند. سالنامه گاموت با دارا بودن نرم افزار طراحی سررسید در مدت کوتاهی چیدمان تمامی صفحات را انجام داده و فایل را برای خروجی نهایی آماده می کند. با استفاده از نرم افزار پس از تهیه صفحه مرجع کمتر از 15 دقیقه نرم افزار کلیه صفحات را چیدمان می کند . ولی در چیدمان دستی معمولا یک یا دو روز طول می کشد.

 

لوگو کورل ، فتوشاپ و ایلستریتور

 

2.نحوه صفحه بندی سررسید چگونه است؟

در طراحی وکتور ابتدا طراح یک هفته سررسید را چیدمان می کند . در چیدمان اولیه سررسید توجه به این نکته لازم است که تعداد کاراکترهای نام ماه های فارسی، میلادی و قمری و ارقام آن متغیر است . مثلا ماه May از سه حرف تشکیل شده ولی در مقابل ماه September از نه حرف تشکیل شده است و یا تعداد کلمات در ماه اردیبهشت و دی که تفاوت تعداد کاراکترها محسوس است. بنابراین قبل از چیدمان اولیه باید تمام ماه ها و روزها در جایگاه خود متناسب با تغییر هر ماه در نظر گرفته شود.

نکته مهم : فارغ از چگونگی طراحی صفحات داخلی سررسید مطلب مهم دیگری که باید در نظر گرفته شود این است که ترتیب قرار گرفتن صفحات زوج و صفحات فرد ، روزهای پنج شنبه و جمعه بسیار حائز اهمیت است. قاعده کار این است که صفحات زوج در سمت راست سررسید و صفحات فرد در سمت چپ سررسید باید قرار گیرند و در انتهای هفته در سررسید های پنجشنبه و جمعه با هم در سمت چپ قرار می گیرند.

 

3.تعداد صفحات و نحوه فرم بندی سررسید به چه صورت است؟

تعداد صفحات سررسید در سررسیدهای روزانه ، دو روزه ، هفتگی و دستیار متفاوت است. معمولا در سررسید های روزانه با احتساب صفحات اولیه و صفحات ضمیمه و اطلاعات آخر سررسید 336 صفحه وجود دارد که البته برخی برای صرفه جویی در هزینه، اطلاعات اولیه و صفحات آخر را حذف می کنند و سررسید 328 صفحه ای چاپ می کنند .

در سررسید های هفتگی، دو روزه و سررسید دستیار نیز تعداد صفحات متفاوت است . مثلا در سررسید های دستیار که ابتدای آن تقویم سالانه و سپس یادداشت است بسته به نوع جلد و اینکه چه تعداد برگ یادداشت نیاز باشد تعداد صفحات داخلی متغیر است .

تعداد صفحات مضربی از 4 است که در فرم بندی سررسید که تعداد صفحات داخلی و تعداد فرمهای چاپی باید متناسب باشد با رعایت این دستورالعمل این مهم صورت می گیرد.

 

4.از  چه رنگهایی برای طراحی سررسید استفاده شود؟

برای طراحی صفحات داخلی از چاپ تکرنگ، دو رنگ، چهاررنگ می توان استفاده کرد . رنگهای تکرنگ و دو رنگ غالبا به صورت رنگهای ساختگی مثلا مشکی، قرمز یا مشکی - سورمه ای و یا هر رنگ دیگری استفاده می کنند.

رنگهای ساختگی یا spot color اصطلاحا رنگهایی است که به صورت تفکیکی چاپ می شود . در این شیوه چاپ هر رنگ بر روی یک زینگ قرار می گیرد و رنگ مورد نظر به صورت ساختگی چاپ می شود.

در صفحات داخلی روش معمول تکرنگ و دو رنگ است . البته در سررسید های نفیس از 4 رنگ یا حتی 5 رنگ هم استفاده می کنند.

همچنین در چاپ لت ابتدای سررسید غالبا از فرمهای رنگی یا 4 رنگ استفاده میشود.

نکته : چاپ 4 رنگ چیست ؟

اگر به صورت ساده بخواهیم بیان کنیم هر چاپ افستی که رنگی باشد چاپ 4 رنگ است. در این سیستم چاپ ترکیبی از 4 رنگ اصلی که شامل آبی (Cyan) ، قرمز(Magenta) ، زرد (Yelow) و مشکی (Black) است . که هر کدام از این رنگها بر روی یک زینک بصورت تفکیکی توسط لیتوگرافی آورده می شود و سپس  هر زینک بر روی برج مخصوص از دستگاه چاپ بسته می شود و چاپ می شود.

 

نویسنده: مهدی صادقی